Back

ⓘ संगीत



                                               

संगीत

नादयुक्त गायन,वादन आणि नृत्य यांच्या तिहेरी संगमाला संगीत असे म्हणतात. संगीत हे सर्वांनी ऐकले पाहिजे कारण,संगीत हे प्रत्येकासाठी वेगवेगळ्या प्रकारात उपलब्ध आहे. संगीत ऐकल्याने आपले मन अगदी प्रसन्न होते. संगीत माणसाला मानसिक स्वास्थ प्रदान करण्याचे माध्यम आहे. सं म्हणजे स्वर, गी म्हणजे गीत आणि त म्हणजे ताल होय.संगीत कला ही सर्व कलामध्ये श्रेष्ठ कला मानली जाते.संगीतामधून आपण आपले भावना व्यक्त करू शकतो. जेव्हा आपण आनंदीत असतो तेव्हा संगीतातला शब्द आपल्याला समजतो पण जेव्हा आपण दुखात असतो तेव्हा त्या संगीतातल्या शब्दाचा अर्थ समजतो.संगीत हे ईश्वराने दिलेली एक देन आहे.आपल्या मनातील भावना ह्या कदा ...

                                               

हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत

हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत ही भारतीय शास्त्रीय संगीताची प्रामुख्याने उत्तर भारतात आढळणारी शैली आहे. अर्वाचीन काळात मात्र पूर्ण भारतभरात आणि परदेशांतही या संगीत प्रकाराचे गायक-वादक आणि श्रोते आढळतात. या शैलीचे मूळ वेदकालीन कर्मकांडातील मंत्रोच्चारात असल्याचे अभ्यासकांचे मत आहे. इतिहासात बाराव्या शतकापासून उत्तर भारत आणि पाकिस्तान भागात आणि काही प्रमाणात बांगलादेश, नेपाळ आणि अफगाणिस्तानातही ती प्रचलित होती असे आढळते. अभिजात भारतीय शास्त्रीय शैलीचे दोन उपप्रकारापैकी एक अशी ही शैली आहे, दुसरी दक्षिण भारतात मोठ्या प्रमाणात प्रचलित असलेली कर्नाटक शैली आहे. ख्याल संगीत हे हिंदुस्थानी संगीताचे अर ...

                                               

संगीत नाटक

संगीत नाटक हा नाट्यप्रकार संगीत ह्या कलाप्रकाराच्या आणि नाटक ह्या साहित्यप्रकाराच्या संकरातून निर्माण झाला आहे. संगीत नाटक हा नाट्यप्रकार मराठी रंगभूमीचे खास वैशिष्ट्य आहे.

                                               

संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार

संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार हा पुरस्कार संगीत नाटक अकादमी या कलाक्षेत्रातील सरकारी संस्थेतर्फे देण्यात येणारा पुरस्कार आहे. विविध कलाक्षेत्रातील कलावंतांना देण्यात येणारा हा एक सर्वोच्च भारतीय सन्मान आहे. सन २००३पासून, या पुरस्काराचे स्वरूप ५०,००० रुपये रोख, एक मानपत्र, एक शाल व एक ताम्रपत्र असे आहे. संगीत,नृत्य अभिनय इतर पारंपरिक समूह नृत्य, आदिवासी नृत्य, संगीत, अभिनय व कठपुतळी यांतील योगदानांबद्दल हे पुरस्कार आहेत. उदयोन्मुख कलावंतांपैकी काहींना शिष्यवृत्ती दिली जाते.

                                               

कर्नाटक संगीत

भारतीय अभिजात संगीताचा एक प्रकार भारताच्या दक्षिण भागात अर्थात कर्नाटक, तामिळनाडू, आंध्र प्रदेश, केरळ या राज्यात प्रचलित असलेले अभिजात शास्त्रीय संगीत कर्नाटक संगीत म्हणून ओळखले जाते. कर्नाटक प्रांताच्या नावावरून भारतीय शास्त्रीय संगीताचा हा प्रकार ओळखला जातो. कर्णासकानास गोड वाटणारे म्हणून कर्नाटक संगीत अशीही एक व्युत्पत्ती सांगितली जाते. कर्णे अटति इति कर्णाटकम्

                                               

सवाई गंधर्व भीमसेन महोत्सव

पंडित भीमसेन जोशी यांनी आपले संगीतातले गुरू रामभाऊ कुंदगोळकर यांच्या स्मरणार्थ ‘सवाई गंधर्व महोत्सवा’ची सुरुवात केली आणि गुरुभक्तीचे उदाहरण घालून दिले. भीमसेन जोशींच्या निधनानंतर ह्या संगीत महोत्सवाचे नाव ’सवाई गंधर्व भीमसेन महोत्सव’ असे बदलण्यात आले.

                                               

बेस संगीत

बास संगीत या प्रकाराला यूके बास किंवा पोस्ट-डबस्टेप देखील म्हटले जाते. बास संगीत हे एक प्रकारचे क्लब संगीत आहे. २०००च्या दशकाच्या मध्यात युनायटेड किंगडममध्ये हा प्रकार प्रचलित झाला. या संगीतावर डबस्टेप, यूके गॅरेज, आर ॲंड बी, वोंकी, हाउस आणि ग्रीम यासारख्या विविध संगीत शैल्यांच्या प्रभाव आहे. "बास संगीत" हा शब्दप्रयोग वापरला कारण कलाकारांनी या शैलींचे ध्वनीचा संमिश्रपणे वापर सुरू केला.

                                               

संगीत शाकुंतल

संगीत शाकुंतल मराठी भाषेतले पहिले संगीत नाटक आहे. या नाटकामुळे मराठी रंगभूमीवर अजरामर संगीत नाटकांच्या परंपरेची सुरवात झाली. कालिदासाच्या अभिज्ञानशाकुंतलम या संस्कृत नाटकाचे हे मराठी रूपांतर आहे. लेखक: बलवंत पांडुरंग तथा बळवंत पांडुरंग किर्लोस्कर साल: इ.स. १८८० पात्रे: विदूषक चोर सेवक राजा दुष्यंत मातली कण्व मुनी शारद्वत शारंग्रव गौतमी सूत्रधार शकुंतला शिपाई अनसूया नटी प्रियंवदा

संगीत दिग्दर्शक
                                               

संगीत दिग्दर्शक

नाटकाला/चित्रपटाला संगीत देणाऱ्यास संगीतकार किंवा संगीत दिग्दर्शक म्हणतात. नुसतेच पार्श्वसंगीत देणाऱ्यास संगीत संयोजक म्हणतात. अनेक मराठी संगीत दिग्दर्शकांनी हिदी चित्रपटांना संगीत दिले आहे. त्यांपैकी काही हे - एन.दत्ता दत्ता नाईक सी. रामचंद्र रामचंद्र नरहर चितळकर के. दत्ता दत्ता कोरगावकर सुधीर फडके वसंत देसाई दत्ता डावजेकर

                                               

उपशास्त्रीय संगीत

उपशास्त्रीय संगीत हे शास्त्रीय संगीताचा बाज असलेले परंतु त्याचे सगळे नियम न पाळणारे संगीत आहे. ठुमरी, दादरा, कजरी, सावनी, झूला, चैती, होरी, भजन हे सगळे गायनप्रकार उपशास्त्रीय संगीत प्रकारांमध्ये मोडतात. चैती, होरी, कजरी, सावनी हे वेगवेगळ्या ऋतूंशी जुळलेले गानप्रकार आहेत. ह्यातील बरेचसे लक्ष्मी शंकर, गिरिजा देवी अश्विनी भिडे-देशपांडे, शोभा गुर्टू ह्यांनी गायले आहेत.

                                               

उत्तरा केळकर

उत्तरा केळकर या मराठी गायिका आहेत. त्यांनी मराठी व हिंदी चित्रपटांसाठी पार्श्वगायन केले आहे.रंगमंचीय सांगीतिक कार्यक्रमातूनही त्या आपली कला सादर करतात.

                                               

न्यास स्वर

ज्या स्वरावर गाणं किंवा राग समाप्त होतो त्याला न्यास स्वर असे म्हणतात. उदाहरणार्थ यमन रागात गंधार हा न्यास स्वर मानला जातो. एकंदरीत २१ प्रकारचे न्यास स्वर असतात.

                                               

पार्श्वगायन

गाण्याचा नाटक/चित्रपटात वापरला जाणारा एक प्रकार. मूळात हे गायनच असते.नाटकात /चित्रपटाच्या पडद्यावर कलाकार फक्त तोंड हलवितात.मूळ गाणे अन्य गायक वा गायिकेने गायलेले असते. ते कलाकारासारखे दृश्य स्वरुपात नसतात.

                                               

पॉप संगीत

पॉप संगीत हा पश्चिमात्य लोकप्रिय संगीताचा एक प्रकार आहे. १९५० च्या दशकात रॉक ॲंड रोलवरून प्रेरणा घेऊन अमेरिका व ब्रिटनमध्ये पॉप संगीत उदयास आले. पॉप संगीतामध्ये गायन तसेच अनेक वाद्यांचा वापर केला जातो.

भारतीय अभिजात संगीत
                                               

भारतीय अभिजात संगीत

भारतीय अभिजात संगीत हे वेदकालापासून अस्तित्वात आहे असे मानले जाते. चार वेदांपैकी सामवेद हा गायनविषयक कलांचे विस्तृत विवेचन करतो तसेच तो गेय स्वरूपातही आहे.

संगीत नाटक अकादमी
                                               

संगीत नाटक अकादमी

The official website of the Sangeet Natak Akademi Data Bank on Traditional/Folk performances An agenda for the arts, Frontline magazine The Hindu, February 15 - 28, 2003 - article on 50th anniversary carnatic india a portal on Indian classical fine arts. D. G. Godse The Academys Awardee 1988 Akdemi Music. The Academys Official List of Award winners. Current events page on the website slightly outdated

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →