ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 269



                                               

नेपच्यून ग्रह

नेपच्यून हा ग्रह सूर्यापासून आठवा व सूर्यमालेतील सर्वांत बाहेरचा ग्रह आहे. या ग्रहाला हिंदीत व मराठीत वरुण असे म्हणतात. नेपच्यूनचा शोध ४ ऑगस्ट १९६४ रोजी लागला. हा ग्रह दुर्बिणीनेच पाहता येतो. नेपच्यून हा ग्रह युरेनसच्याही पुढे एक अब्ज मैल अंतरावर ...

                                               

बुध ग्रह

बुध हा सूर्यमालेतील सूर्यापासून सर्वांत जवळ असलेला ग्रह आहे. त्याचे सूर्यापासूनचे अंतर फक्त ५७, ९०९१७५ किलोमीटर. आहे. बुध त्याची सूर्याभोवतीची प्रदक्षिणा ८८ दिवसात पूर्ण करतो. हा एक छोटा ग्रह असून आकारानुसार केवळ प्लूटो ग्रह हा बुधापेक्षा लहान आह ...

                                               

युरेनस ग्रह

युरेनस हा सूर्यमालेमध्ये सूर्यापासून सातव्या क्रमांकावर असलेला ग्रह आहे. हर्शल पूर्वेकडून पश्चिमेकडे फिरतो. तो बराचसा वायूंचा बनलेला आहे. तो व्यासानुसार तिसरा आणि वस्तुमानानुसार चौथा ग्रह आहे. युरेनस ग्रह पृथ्वीच्या तुलनेत अनेक पटींनी मोठा आहे. प ...

                                               

शनी ग्रह

सूर्यमालेतील ग्रहांमध्ये शनी Saturn हा सूर्यापासून सहाव्या स्थानावर आहे. त्याचे बरेचसे वस्तुमान वायूंमुळे असून हा सूर्यमालेतील आकारमानाने दुसऱ्या क्रमांकाचा मोठा ग्रह आहे. शनीभोवती बर्फ व अंतरीक्ष कचऱ्यापासून बनलेली कडी आहेत. गुरू ग्रहापेक्षा लहा ...

                                               

शुक्र ग्रह

सूर्यमालेमध्ये शुक्र हा सूर्यापासून बुधानंतर, आणि पृथ्वीअगोदर येणारा क्रमाने दुसरा ग्रह आहे. जरी सर्व ग्रहांच्या भ्रमणकक्षा लंबगोलाकार असल्यातरी शुक्राची भ्रमणकक्षा जवळजवळ वर्तुळाकार आहे. याचा व्यास १२,१०४ कि. मी. एवढा आहे. शुक्र देखील अंतर्वर्ती ...

                                               

सूर्य

सूर्य हा तारा आपल्या सूर्यमालेच्या केंद्रस्थानी आहे. पृथ्वी व सूर्यमालेतील इतर पदार्थ हे सर्व सूर्याभोवती प्रदक्षिणा घालत असतात. हा सूर्यमालेतील एक तप्त गोळा आहे. सूर्यमालेतील एकूण वस्तुमानापैकी ९९% पेक्षा जास्त वस्तुमान एकट्या सूर्यामध्ये आहे. स ...

                                               

सूर्यमालेची निर्मिती

सूर्यमाला ही सूर्याच्या गुरुत्वाकर्षणामुळे त्याच्या भोवती फिरणाऱ्या खगोलीय वस्तूंनी बनलेली आहे.सूर्यापासूनच्या अंतराप्रमाणे ग्रह असे आहेत - बुध, शुक्र हे अंतर्ग्रह, नंतर पृथ्वी. व नंतर मंगळ, गुरू, शनी, युरेनस हर्शल व नेपच्यून वरुण हे बाह्यग्रह. आ ...

                                               

२४३ आयडा

२४३ आयडा हा लघुग्रहांच्या पट्ट्यातील एक लघुग्रह आहे. तो जोहान पॅलिसा याने १८८४ मध्ये शोधला. त्याचे नाव ग्रीक पुराणातील एका अप्सरेवरुन ठेवण्यात आले आहे. दुर्बिणीद्वारे केलेल्या पुढील निरीक्षणांद्वारे आयडा हा एस प्रकारचा लघुग्रह असल्याचे लक्षात आले ...

                                               

आकाशगंगा

आकाशगंगा हे, सूर्यमाला आणि पर्यायाने पृथ्वी ज्या दीर्घिकेमध्ये आहे, त्या दीर्घिकेचे नाव आहे. तिचे इंग्रजी नाव Milky Way अर्थात दुधट मार्ग असे आहे. अगदी दाट अंधाऱ्या रात्री आकाशाकडे निरखून पाहिले तर असंख्य तारकांच्या गर्दीतून एक दुधाळ रंगाचा प्रवा ...

                                               

अनुराधा

चांदण्यांची नावे नक्षत्र भारतीय नक्षत्रमालिकेतील सतरावे नक्षत्र. विशाखा नक्षत्राचे दुसरे नाव राधा असून हे त्यामागून येणारे म्हणून याला अनुराधा नाव पडले. याचा वृश्चिक राशीत अंतर्भाव होतो. यात पाश्चात्य नक्षत्र-पद्धतीच्या ‘स्कॉर्पियस’ मधील बीटा, डे ...

                                               

आर्द्रा

आर्द्रा हे आकाशातील २७ नक्षत्रांपैकी एक नक्षत्र आहे. इंग्रजीत याला Athena किंवा Gamma Geminorum म्हणतात. हिंदू ज्योतिषशास्त्रात मानल्या गेलेल्या राहू या ग्रहाची ही देवता समजली गेली आहे.

                                               

आश्लेषा

आश्लेषा हे नक्षत्र पुष्य नक्षत्राच्या थेट दक्षिणेस व प्रश्वा या ताऱ्याच्या थेट पूर्वेस आहे. कोणी ईटा व सिग्मा यांच्याऐवजी कॅन्सर पैकी आल्फा व बीटा हे तारे यात घेतात. हे नक्षत्र कर्कराशीतील आहे. आश्रेषा असाही याचा नामोल्लेख क्वचितच आढळतो. २ ऑगस्टच ...

                                               

चित्रा

नक्षत्र चांदण्यांची नावे भारतीय नक्षत्रांपैकी चौदावे नक्षत्र. ते अयनवृत्ताच्या सूर्याच्या भासमान वार्षिक गतिमार्गाच्या दक्षिणेस हस्ताजवळ आहे. त्याचा वर्णपट प्रकार बी १, अंतर सु. २४५ प्रकाशवर्षे, तापमान २०,०००° के., गती सेकंदास १३० किमी. पेक्षा जा ...

                                               

पुष्य

नक्षत्र चांदण्यांची नावे भारतीय नक्षत्रमालिकेतील हे आठवे नक्षत्र असून याचा अंतर्भाव ⇨ कर्क राशीत होतो. यातील सर्वच तारे मंद आहेत. कर्केतील डेल्टा वा हामारीन हा योग तारा असून तो क्रांतिवृत्तावर सूर्याच्या आभासी वार्षिक गतिमार्गावर आहे. याशिवाय कर् ...

                                               

पूर्वाभाद्रपदा

चांदण्यांची नावे नक्षत्र भारतीय नक्षत्रमालिकेतील पंचविसावे नक्षत्र. ⇨उच्चैःश्रवा पेगॅसस या तारकासमूहातील ‘पेगॅसी’ या नावाने ओळखण्यात येणाऱ्या चौकोनाच्या पश्चिम बाजूचे आल्फा पेगॅसी व दुसरा बीटा पेगॅसी असे दोन तारे मिळून पूर्वाभाद्रपदा नक्षत्र होते ...

                                               

मघा

नक्षत्र चांदण्यांची नावे भारतीय २७ नक्षत्रांतील दहावे नक्षत्र. हे सिंह राशीतील पहिले नक्षत्र असून त्यात सिंहेतील ४,५ किंवा ६ तारे असल्याचे मानतात. याची आकृती नांगर, विळा किंवा सिंहाच्या डोक्यासारखी दिसते. यांतील सहांपैकी चार तारे अधिक ठळक असून त् ...

                                               

रेवती (नक्षत्र)

नक्षत्र चांदण्यांची नावे भारतीय २७ नक्षत्रांपैकी सत्ताविसावे म्हणजे शेवटचे नक्षत्र. या नक्षत्रात एकूण ३२ तारे असून त्यांमध्ये ठळक तारे जास्त नाहीत. यांपैकी ५.४ प्रतीचा या नक्षत्राचा योगतारा आहे. या ताऱ्याला कोणी जयंती असेही म्हणतात. उत्तरा भाद्रप ...

                                               

रोहिणी (नक्षत्र)

नक्षत्र चांदण्यांची नावे भारतीय २७ नक्षत्रांपैकी चवथे नक्षत्र. यातील पाच तारे मिळून इंग्रजी V व्ही सारखा वा समद्विभुज त्रिकोणासारखा आकार दिसतो. या त्रिकोणाचा शिरोबिंदू पश्चिमेस असून दक्षिणेकडील भुजेच्या टोकास रोहिणी आल्डेबरन हा तेजस्वी तारा आहे. ...

                                               

शततारका

शततारका किंवा शतभिषज हे आकाशातील २७ नक्षत्रांपैकी हे एक नक्षत्र आहे. हिंदू ज्योतिषशास्त्रात मानल्या गेलेल्या राहू या ग्रहाची ही देवता समजली गेली आहे.

                                               

स्वाती

स्वाती हे आकाशातील २७ नक्षत्रांपैकी हे एक नक्षत्र आहे. हिंदू ज्योतिषशास्त्रात मानल्या गेलेल्या राहू या ग्रहाची ही देवता समजली गेली आहे.

                                               

मृग (तारकासमूह)

मृग शास्त्रीय नाव: Orionis, ओरायन ; इंग्लिश: Orion ; ओरायन हे खगोलीय विषुववृत्तावर वसलेले व पृथ्वीच्या सर्व भागांतून दिसू शकणारे एक प्रमुख नक्षत्र आहे. रात्रीच्या आकाशातले सर्वांत सहज ओळखू येणारे हे नक्षत्र आहे. खगोलशास्त्रानुसार मृगाचे दोन चरण व ...

                                               

पत्‍नी

एक पुरुष आणि एक स्त्री ह्यांच्यात विवाह संस्कार संपन्न होताना त्या दोघांमध्ये निर्माण होणाऱ्या नवीन नात्यात ती स्त्री तिने ज्याच्याशी विवाह केला त्या पुरुषाची पत्‍नी हे नाते प्राप्त करते. "पत्‍नी" हे नाते प्राप्त केल्याने त्या स्त्रीस त्यायोगे त् ...

                                               

भाऊ

महाराष्ट्रात कुटुंबातील सर्वात मोठ्या भावाला दादा आणि त्याच्यापेक्षा धाकट्या भावाला भाऊ या नावांनी हाक मारण्याची प्रथा आहे. भाऊ जीव लावतो. याशिवाय व्यक्तिबद्दलचा आदर दाखविण्यासाठी व्यक्तिनामानंतर राव, पंत, साहेब याच प्रमाणे भाऊ हे उपपदही वापरले ज ...

                                               

वडील

वडिल हा मानवी कुटुंबातील अपत्याचा पुल्लिंगी जन्मदाता असतो. अपत्याच्या स्त्रीलिंगी जन्मदात्रीस आई म्हणतात. मराठी भाषेत वडिलांना उद्देशून बाप, बाबा अशी संबोधनेही वापरली जातात.बाबाचे प्रेम दिसून येत नाही. वडिलांच्या संबंधांव्यतिरिक्त आपल्या मुलाचे प ...

                                               

अमीरा शाह

अमीरा शाह ह्या एक भारतीय उद्योजक आहेत.त्या मेट्रोपोलिस हेल्थकेअरच्या सहसंस्थापक डॉ. सुशील शाह यांची कन्या आहे. त्या सात शहरांमध्ये उपस्थिती असलेल्या मुंबईत स्थित पॅथॉलॉजी सेंटरची एक बहुराष्ट्रीय शृंखला, मेट्रोपोलिस हेल्थकेअर लिमिटेडचे सध्याचे व्य ...

                                               

आशा रॉय

आशा रॉय एक भारतीय व्यावसायिक धावक असून तिने ७ जुलै २०१३ रोजी पुण्यात २० व्या आशियाई ॲथलेटिक्स अजिंक्यपद स्पर्धेतील एशियन ट्रॅक आणि फील्डमध्ये २०० मी. रौप्यपदक पटकावले. २०११ मध्ये कोलकाताच्या युवा भारती क्रिरंगन येथे ५१ व्या नॅशनल ओपन ॲथलेटिक्स चॅ ...

                                               

इरोम चानू शर्मिला

इरोम चानू शर्मिला, ह्या "आयन लेडी" किंवा "मेगौबी" म्हणून ओळखल्या जातात.ती एक नागरी हक्क कार्यकर्ते, राजकीय कार्यकर्ते आणि कवी आहेत.तिने ९ ऑगस्ट २०१६ संपण्याआधी उपोषणाला सुरुवात केली.५०० हून अधिक आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ अन्न आणि पाणी न पिणे यामुळ ...

                                               

ऊर्जित पटेल

ऊर्जित पटेल हे भारतीय रिझर्व बॅंकेचे गव्हर्नर होते. २० ऑगस्ट २०१६रोजी त्यांची या पदावर नेमणूक झाली होती. त्यांनी रघुराम राजन यांच्याकडून पदभार स्वीकारला होता. रघुराम राजन यांच्या पदाच्या कालावधीची मुदत ०४ सप्टेंबर २०१६ ला संपली. ऊर्जित पटेल यांनी ...

                                               

कांचन सोनटक्के

कांचन सोनटक्के या मूळच्या मुंबईच्या आहेत. त्यांचे शालेय शिक्षण सेंट कोलंबा शाळेत झाले. मॅट्रिकनंतर त्या आधी एलफिन्स्टन कॉलेजात दाखल झाल्या. पुढे विल्सन कॉलेजमधून त्यांनी बी.एस्‌सी.पदवी प्राप्त केली. कथ्थक नृत्याचे धडे त्यांनी सीता जव्हेरी ह्यांच् ...

                                               

गीतिका जाखड

गीतिका जाखड ही एक भारतीय पहिलवान आहे. राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेचे सर्वोत्तम कुस्तीपटूचे पदक आणि २००६च्या व २०१४च्या आशियाई खेळांमध्ये दोन वेळा भारतीय महिला कुस्तीपटूची पदके जिंकणारी ती एकमेव भारतीय महिला कुस्तीपटू आहे. २००६मध्ये भारत सरकारने गीति ...

                                               

अदिती गुप्ता

अदिती गुप्ता एक भारतीय अभिनेत्री, मॉडेल आणि फॅशन डिझायनर आहे. ही स्टार प्लस या वाहिनीवरील दूरचित्रवाणी मालिका किस देश में है मेरा दिल या अभिनय करते. परदेस में हे मेरा दिल आणि स्टार प्लसचे इश्कबाझ या त्यांच्या नकारात्मक भूमिकांसाठीही त्या ओळखल्या ...

                                               

चंद्रमुखी बसु

चंद्रमुखी बसु,देहरादूनमधल्या त्या एक बंगाली ख्रिश्चन होत्या.ब्रिटिश साम्राज्यातील पहिल्या दोन महिला पदवीधरांपैकी त्या एक होत्या. १८८२ मध्ये, कदंबिनी गांगुलीसह,त्यांनी कोलकत्ता विद्यापीठातून कला मध्ये बॅचलर पदवी परीक्षा उत्तीर्ण केली.१८८३ मध्ये वि ...

                                               

जोशना चिनप्पा

जोशना चिनप्पा एक भारतीय व्यावसायिक स्क्वॅश खेळाडू आहे. जुलै २०१६ मध्ये तिने जागतिक क्रमवारीत १० व्या स्थानावर पोहचली होती. जोशना १९ व्या वर्गात ब्रिटीश स्क्वॉश चॅम्पियनशिपचे विजेतेपद मिळवणारी पहिला भारतीय खेळाडू होती. तसेच भारतातील सर्वात तरुण मह ...

                                               

दयानिता सिंग

दयानिता सिंग ह्या एक छायाचित्रकार आहेत ज्यांचे प्राथमिक स्वरूप पुस्तक आहे.त्यांनी बारा पुस्तके प्रकाशित केली आहेत. प्रकाशन हे सिंग यांच्या प्रथेचा एक महत्त्वपूर्ण भाग आहे. त्यांनी पुस्तके, कला वस्तू, प्रदर्शन आणि कॅटलॉग सारख्या अनेक पुस्तके तयार ...

                                               

दीपिका कुमारी

दीपिका कुमारी ही एक भारतीय तिरंदाज आहे. सध्या ती जागतिक क्रमवारीत ५ व्या क्रमांकावर आहे.ती जगातील एक नंबरचा तिरंदाज आहे.२०१० च्या राष्ट्रकुल खेळात तिने महिलांच्या रिकर्व्ह इव्हेंटमध्ये सुवर्णपदक पटकावले. तिने डोला बॅनर्जी आणि बॉम्बायला देवीसह महि ...

                                               

इंद्रा नूयी

इंद्रा राजकिशन नूयी ह्या पेप्सिको कंपनीच्या २ मे २००६पासून चेअरमन व मुख्य कार्यकारी अधिकारी आहेत. या अमेरिकन नागरिक असून जन्माने भारतीय आहेत. ६ ऑगस्ट २०१८ रोजी त्या पेप्सिकोच्या संचालकपदावरून निवृत्त झाल्या. फोर्ब्स मासिकाच्या जगातील १०० शक्तिशाल ...

                                               

पौलोमी घटक

पौलोमी घटक यांचा जन्म ३ जानेवारी १९८३ साली झाला.त्या पश्चिम बंगालमधील एक टेबल टेनिस खेळाडू आहे. १९९८ ते १९९६ दरम्यान त्यांनी तीन ज्युनियर राष्ट्रीय विजेतेपद तसेच सात वरिष्ठ राष्ट्रीय विजेतेपद जिंकले.१९९८ मध्ये त्यांनी दोन्ही वरिष्ठ राष्ट्रीय व कन ...

                                               

तारा भवाळकर

डॉ. तारा भवाळकर या प्रामुख्याने वैचारिक लेखन करणाऱ्या एक मराठी लेखिका आहेत. भवाळकर या लोकसाहित्य, लोकसंस्कृती, लोकपरंपरा आणि लोककला या विषयांशी संबंधित असून या विषयांच्या त्या गाढ्या अभ्यासक आहेत. त्यांनी लोकसंस्कृती, नाट्यसंशोधन, संतसाहित्य, एका ...

                                               

रथिक रामसामी

रथिका रामसामी एक भारतीय वन्यजीवन छायाचित्रकार आहे. ती नवी दिल्लीत आहे आणि स्वतंत्र छायाचित्रकार म्हणून काम करते. तिने छायाचित्रांकरिता कृतज्ञता स्वीकारली आहे.आणि तिला वन्यजीव छायाचित्रकार म्हणून आंतरराष्ट्रीय प्रतिष्ठासाठी प्रथम भारतीय "स्त्री"अस ...

                                               

रीथ अब्राहम

रीथ अब्राहम हि एक बेंगळुरू मधील ॲथलेटिक्स आहे.लांब उडी आणि १०० मीटर धावणे.अश्या दक्षिण आशियाई चॅम्पियनचे खेळाडू आणि हेप्थॅथलॉनमध्ये माजी राष्ट्रीय विजेता आहे.तिने १९९४ साली अर्जुन पुरस्कार मिळवला.तसेच १९८३ मध्ये राजोत्सव पुरस्कार मिळवला.त्या १५ व ...

                                               

रीमा बंसल

रीमा बंसल एक भारतीय चित्रकार आहे.वयाच्या ३ व्या वर्षी तिने चित्र काढायला सुरुवात केली.याबाबतीत तिने तिच्या कुटुंबाला आणि शिक्षकास हि प्रोस्ताहित केले.विविध चित्रकला व चित्रकला स्पर्धांमधून तिला अनेक पुरस्कार आणि प्रमाणपत्रे आहेत. स्ट्रोक-तिसरा चि ...

                                               

प्रीता रेड्डी

प्रीता रेड्डी या अपोलो हॉस्पिटलच्या व्यवस्थापकीय संचालिका आहेत. हे हॉस्पिटल भारतातील सर्वात मोठ्या इस्पितळांपैकी एक आहे. सप्टेंबर २०१२ मध्ये, वैद्यकीय तंत्रज्ञान कंपनी मेडिट्रोनिकच्या स्वतंत्र संचालक म्हणून रेड्डी यांची निवड करण्यात आली.

                                               

लक्ष्य सेन

लक्ष्य सेन हा भारतीय बॅडमिंटनपटू आहे.त्याचे वडील डी.के.सेन बॅडमिंटन प्रशिक्षक असून भाऊ चिराग सेन हा सुद्धा बॅडमिंटनपटू आहे.

                                               

पद्मश्री वॉरियर

पद्मश्री वॉरियर ह्या एनआयओ यूएस चा मुख्य कार्यकारी अधिकारी आहेत, तसेच त्या त्यांच्या संचालक मंडळाच्या सदस्यही आहेत. एनआयओ ही अमेरिकेतील एक विद्युत वाहन कंपनी आहे. त्या कॅलिफोर्नियातील सान होजे शहरामध्ये राहतात. जेथे एनआयओ चे मुख्यालय आहे. वॉरियर ...

                                               

दिव्या सिंग

दिव्या सिंग ही भारतीय राष्ट्रीय महिला बास्केटबॉल संघाची माजी कर्णधार आहे. २००६च्या मेलबर्न राष्ट्रकुल स्पर्धेत सिंग हीने भारतीय महिला बास्केटबॉल संघाचे नेतृत्व केले. ती खेळण्याची कौशल्ये, नेतृत्वगुण, शैक्षणिक सामर्थ्य आणि व्यक्तिमत्व यासाठी ओळखली ...

                                               

माधव गाडगीळ

माधव गाडगीळ यांचे शालेय शिक्षण पुण्यात झाले. पुणे, मुंबई या विद्यापीठांतून जीवशास्त्राच्या पदव्या घेऊन नंतर हार्वर्ड विद्यापीठातून मॅथेमॅटिकल इकॉलॉजी या विषयात त्यांनी पीएच.डी मिळवली. ते हार्वर्ड विद्यापीठाच्या आयबीएम संगणन केंद्राचे आणि शिवाय उप ...

                                               

चितळ

चितळ हे भारतात सर्वाधिक आढळणारे हरीण आहे. हे हरीण दिसावयास अतिशय सुंदर असून वीटकरी रंग व त्यावरील पांढरे टिपके यावरुन हे हरीण सहज ओळखू येते. चितळ हे हरीण हरीणांच्या सारंग कुळातील असून त्यांच्या नरांनाच शिंगे असतात. तसेच शिंगे ही भरीव असून ती दरवर ...

                                               

ढगाळ बिबट्या

ढगाळ बिबट्या हा भारताच्या आसाम, अरुणाचल प्रदेश, मणिपूर राज्यातील तराईच्या जंगलात आढळणारा प्राणी आहे. याचा सर्वाधिक आढळ भूतानमध्ये आहे. ह्या प्राण्याला लामचित्ता असेही नाव आहे.

                                               

भेकर

भेकर हरीणांच्या सारंग कुळातील हरीण आहे. याचे वैशिठ्य म्हणजे इतर सारंग कुळातील हरणांसारखे याला शिंगे नसतात. परंतु शरीरातील इतर वैशिठ्ये ही सारंग कुळातील हरीण असल्याची साक्ष देतात. याचे नाव भेकर हे त्याच्या आवाजावरुन पडले आहे. याला भुंकणारे हरीण अस ...

                                               

मेंढी

मेंढी हा एक चतुष्पाद पाळीव प्राणी आहे. हा मुळात युरोप व आशिया या खंडांचा रहिवासी आहे. मेंढ्यांच्या अंगावर केसाळ कातडी असते. ते केस म्हणजेच लोकर. मेंढीची लोकर हे मेंढीपासून मिळणारे महत्त्वाचे उत्पादन आहे. त्यासाठी मेंढ्या पाळण्याचा व्यवसाय केला जा ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →