ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 249



                                               

भिंगार

नगरजवळ भिंगार येथे कॅन्टॉनमेंट बोर्ड आहे. तेथे ब्रिगेडियर पातळीवरील अधिकारी बोर्डाचा प्रमुख म्हणून कार्यरत असतो. समाजसेवक अण्णा हजारे यांचे आजोबा भिंगार गावी सैन्यात नौकरी करत. अण्णा हजारे यांचा जन्म भिंगार गावी झाला.

                                               

रिद्धपूर

श्रीक्षेत्र रिद्धपूर ही महानुभाव पंथांचीच नव्हे, तर मराठी वाङ्मयाचीसुद्धा काशी आहे. या भूमिमध्ये मराठीतील पहिला हस्तलिखित आद्यग्रंथ ‘लीळाचरित्र’ लिहिला गेला आहे. याठिकाणी लीळाचरित्रासह स्मृतिस्थळ, गोविंदप्रभू चरित्र, दृष्टांतपाठ, सूत्रपाठ, मूर्ती ...

                                               

इंद्रप्रस्थ

इतिहास द्रौपदीबरोबर पाच पांडवांनी विवाह केला त्यामुळे अधर्म केल्याचा आरोप ठेवून त्यांना हस्तिनापुरातून निष्कासित करण्याचा आदेश महाराज धृतराष्ट्र यांनी दिला.त्यामुळे आपल्यालाही या वडिलोपार्जित राज्यात वाटा मिळाला पाहिजे असे पांडवांनी ठरवले. ही माग ...

                                               

कौंडण्यपूर

भारतातील महाराष्ट्राच्या विदर्भ प्रांतातील अमरावती जिल्ह्यातील एक गाव. या गावी, श्रीकृष्णपत्नी रुक्मिणीचे माहेर होते. येथे कार्तिकी एकादशीला मोठी यात्रा भरते.तेथून एक दिंडी आषाढी एकादशीस पंढरपूरला जाते.त्या दिंडीची परंपरा सुमारे ४१८ वर्षे जुनी आह ...

                                               

द्वारिका

द्वारका किंवा द्वारिका हे भारताच्या गुजरात राज्यातील प्राचीन शहर आहे. महाभारतातील आख्यायिकेप्रमाणे या शहराची स्थापना भगवान श्रीकृष्णांनी केली. जरासंधाने कालयवनाच्या मदतीने मथुरेवर १७ वेळा आक्रमण करून यादवांचा पराभव केला.१८ व्या वेळी जरासंध व कालय ...

                                               

कैकेयी

कैकेयी ही रामायणातील उल्लेखांनुसार अयोध्येचा राजा दशरथ याच्या तीन पत्नींपैकी दुसरी पत्नी व अयोध्येची राणी होती. ती केकय देशाच्या अश्वपति राजाची कन्या होती. दशरथापासून तिला भरत नावाचा पुत्र झाला. भरतास अयोध्येचे राज्य मिळावे या हेतूने तिने आपला सा ...

                                               

जटायू (रामायण)

रामायणानुसार, जटायू हा गृध जातीचा एक पक्षी होता. गरुडाचा भाऊ अरुण व त्याची पत्‍नी अरुणा यांच्या दोन पुत्रांपैकी एक पुत्र होता. हा अयोध्येचा इक्ष्वाकुकुलीन राजा दशरथ याचा जुना मित्र होता. रावण हा सीतेस पुष्पक विमानातून पळवून नेत असताना त्यास रोखण् ...

                                               

शबरी

साचा:भाकडकथा शबरीचा जन्म शरद पौर्णिमेला झाला. शबरी कोण होती? कोणी म्हणजे ती शबर राजाची कन्या होती. कोणी तिच्या वनवासी भिल्ल समाजाची असण्यावर भर देतात. कोणाला मातंग ऋषींसमोर अध्यात्मिक आस पूर्ण करण्यासाठी गुरू उपदेश घेणारी शबरी भावते. तर कोणाला आप ...

                                               

सुग्रीव

रामायणानुसार सुग्रीव हा वानरांचा म्होरक्या व वानरांच्या किष्किंधा नामक राज्याचा राजा होता. हा सूर्याचा पुत्र व वानरराज वालीचा धाकटा भाऊ होता. प्रसंगोपात उद्भवलेल्या गैरसमजातून वाली व याच्यात वैर निर्माण झाले. वालीने याला किष्किंधेतून हाकून लावले ...

                                               

आरण्यक

आरण्यके ही हिंदू श्रुतिंचा भाग आहेत. आरण्यकांना त्यांच्या वैदिक स्रोतानुसार आणि शाखेनुसार विभागले जाते. ऐतरेय आरण्यक ऋग्वेद कौशिताकिKaushitaki Aranyaka belongs to the Kaushitaki and Shankhayana Shakhas of Rigveda मैत्रयाणिय कृष्ण-यजुर्वेदी तैत्ति ...

                                               

आरुणिकोपनिषद

आरुणिकोपनिषद तथा आरुण्युपनिषद हे एक सामवेदीय उपनिषद मानले जाते. या उपनिषदात अरुणी ऋषीच्या वैराग्य जिज्ञासेस उत्तर देताना प्रजापती ब्रह्म्याने संन्यासदीक्षित होण्याची सूत्रे सांगितलेली आहेत. संन्यास घेण्यासाठी ब्रह्मचारी, गृहस्थ आणि वानप्रस्थ ह्या ...

                                               

ईशावास्योपनिषद

शुक्ल यजुर्वेदाच्या कण्व शाखेच्या संहितेचा चाळिसावा अध्याय म्हणजे ईशावास्य उपनिषद होय. ह्या उपनिषदाचा मंत्र भागात समावेश होतो म्हणून ह्या उपनिषदाला जास्त महत्त्व आहे. सर्व उपनिषदांत ह्याला पहिले स्थान दिले जाते. या उपनिषदाचा पहिला मंत्र हा, "ईशाव ...

                                               

केनोपनिषद्

केन उपनिषद हे दहा उपनिषदांपैकी द्वितीय क्रमांकाचे उपनिषद आहे. श्रीमद् आदि शंकराचार्यांनी या उपनिषदावर भाष्य लिहिलेले असल्याने तत्त्वज्ञानाच्या दृष्टीने हे उपनिषद महत्त्वाचे मानले जाते. केन उपनिषद हे सामवेदाच्या ‘तलवकार’ शाखेचे उपनिषद आहे व ते जैम ...

                                               

प्रश्नोपनिषद्‍

प्रश्नोपनिषद्‍ हे उपनिषदअथर्ववेदाच्या पिप्पलाद शाखेच्या ब्राह्मण भागामध्ये येते. पिप्पलाद ऋषींनी सहा ऋषींच्या सहा प्रश्नांना दिलेली उत्तरे असे या उपनिषदाचे स्वरूप असल्याने याला प्रश्नोपनिषद्‍ असे ओळखले जाते. पहिला आणि शेवटचा प्रश्न सोडून इतर प्रश ...

                                               

ब्रह्मबिंदू उपनिषद

हे उपनिषद् कृष्ण यजुर्वेदीय आहे. यालाच ‘अमृतबिंदू उपनिषद’ असेही नाव आहे. या उपनिषदात एकूण बावीस मंत्र आहेत; ज्यांमध्ये ब्रह्मसाक्षात्काराच्या क्रमिक स्वरूपाचे वर्णन केलेले आहे. मन हेच मनुष्याच्या बंधनाचे आणि मोक्षाचे कारण आहे’ या शाश्वत सत्याच्या ...

                                               

ऐतरेय ब्राह्मण

ऐतरेय ब्राह्मण ऋग्वेदाच्या संहितेतील ब्राह्मणग्रंथांपैकी एक आहे. ऋग्वेद, यजुर्वेद, सामवेद आणि अथर्ववेद हे चार वेद जगातल्या सर्वात जुन्या वाङ्‌मयात मोडतात. प्रत्येक वेदाच्या अनेक शाखा असून काहींचे उपवेददेखील आहेत. ऋग्वेदाच्या २१ शाखांपैकी १९ लुप्त ...

                                               

वेदान्त

वेदान्त म्हणजेच उतर मीमांसा. हि याची ची रचना बादरायण यांनी केली. उपनिषदांसकट सर्व वेगवेगळ्या मतांचा समन्वय हिच्यात करण्यात आला आहे. वेदांमध्ये २ भाग आहेत. कर्मकांड आणि ज्ञान कांड. त्यापैकी वेदान्तामध्ये ज्ञानकांड येते.

                                               

वाजसनेयी संहिता

काश्मिरी विद्वान मम्मट इ.स. सुमारे ११०० हा एक मोठा संस्कृत साहित्यशास्त्रकार होऊन गेला. कैयट आणि उवट असे दोन कनिष्ठ बंधू त्याला होते. ह्या दोन बंधूंना त्यानेच विद्या शिकवली. उवट हा शुक्ल यजुवेंदाच्या वाजसनेयी संहितेवरील भाष्याचा कर्ता म्हणून ओळखल ...

                                               

तेली

तेली ही महाराष्ट्र व भारतासह दक्षिण आशियात अन्यत्र आढळणारी एक जात आहे. पूर्वीच्या काळी तेलाचे गाळप व विक्री करण्याच्या पेशातील लोकांना तेली या संज्ञेने उल्लेखले जाई. तेली जातीत हिंदू, तसेच इस्लाम या धर्मांचे प्रचलन आढळते. सहसा इस्लामधर्मीय तेली स ...

                                               

अका जमात

ही भारतातील अरूणाचल प्रदेशातील कामेंग विभागाच्या दक्षिणेस रहात असलेली पहाडी जमात आहे. ३१० चौ.किमी. टापूत अदमासे २,००० अका लोक राहतात. त्यांची २१ खेडी आहेत व प्रत्येक खेड्यात ५० ते ६० लोक राहतात. हा सर्व प्रदेश जंगल, पर्वत व लहान लहान जलप्रवाहांनी ...

                                               

अडियन जमात

ही भारताच्या केरळ व कर्नाटक राज्यांत रहात असलेली एक जमात आहे. उच्च जातींना विटाळ होऊ नये म्हणून त्यांनी सहा पावले दूर रहावे, असा प्राचीन काळात नियम होता. त्यावरून अडियन हे नाव प्रचलित झाले असावे, असा तर्क केला जातो. अडियन जमातीची लोकसंख्या सुमारे ...

                                               

अपातानी

अपातानी ही एक भारतीय आदिवासी जमात आहे. अरुणाचलमध्ये सुबनसिरी विभागात समुद्रसपाटीपासून १५२ मी. उंचीवर असलेल्या खोऱ्‍यात ह्या जमातीचे लोक राहतात. १९६१च्या जनगणनेनुसार अपातानींची सात खेड्यांत २,५२० घरे होती आणि त्यात १०,७४५ लोक राहत होते. वांशिक समा ...

                                               

अबोर जमात

ही एक भारतातील आदिवासी जमात आहे. अरुणाचल राज्यातील सियांग भागात, ब्रह्मपुत्रेच्या उपनद्यांच्या दरम्यान असलेल्या दिहांग व सुबनसिरी या प्रदेशातील अबोर टेकड्यांचा सु. २०,७२० चौ. किमी. प्रदेश या जमातीने व्यापिला आहे. अबोर म्हणजे जंगली हे नाव त्यांना ...

                                               

अल्लर जमात

अल्लर ही भारतातील केरळ राज्यात राहत असलेली एक वन्य जमात आहे. त्यांची संख्या सुमारे ३५० आहे. आल व आल्स या दोन मलयाळम् शब्दांपासून ‘अल्लर’ हे नाव प्राप्त झाले असावे. काळा रंग, बसके नाक, जाड ओठ, कुरळे केस आणि सर्वसाधारण उंची ही त्यांची शारीरिक वैशिष ...

                                               

असुर जमात

असुर जमात ही भारतातील बिहार राज्यात राहत असलेली एक वन्य जमात आहे. मध्य प्रदेशात असुरांना आगरिया म्हणतात. त्यांचे मुख्य वसतिस्थान छोटा नागपूर पठारावरील नेतरहाट येथे आहे.

                                               

आओ नागा

आओ नागा ही नागा प्रदेशातील मोकॉकचुंग जिल्ह्यातील आओ भाषा बोलणारी जमात आहे. १९६१च्या जनगणनेनुसार त्यांची संख्या, ५५,८६६ होती. बहुतेक सर्वांनी अलीकडे ख्रिश्चन धर्म स्वीकारला आहे. ‘चोग्‍लीचिग्टी’ नावाच्या खेड्यातील एका चॅक दगडापासून त्यांची उत्पत्ती ...

                                               

इरूलर

इरूलर ही भारताच्या केरळमधील एक प्रसिद्ध अनुसूचित जमात आहे. तिची वस्ती प्रामुख्याने पालघाट जिल्ह्यात आढळते. ह्याशिवाय पोथुपर, मयमुडी, पालकापंडी आणि कुनापलम् ह्या भागांत, तसेच केरळ राज्यांस भिडलेल्या तमिळनाडू व कर्नाटक राज्यांतही ती पहावयास सापडते. ...

                                               

उराली

ही भारताच्या बहुतांशी केरळमधील एर्नाकुलम व कोट्टयम् जिल्ह्यांत व तमिळनाडूमधील कोईमतूर जिल्ह्यांत राहणारी एक भारतीय आदिवासी जमात आहे.त्यांची लोकसंख्या सुमारे २,५९७ आहे.

                                               

उल्लाडन

उल्लाडन ही एक भारतीय आदिवासी जमात आहे. केरळमधील क्विलॉन व कोट्टयम् जिल्हांतील डोंगराळ भागात हे लोक राहतात. लोकसंख्या सुमारे ३,५००. उल्ल व नाडू ह्या दोन शब्दांपासून उल्लाडन हे नाव बनले असावे. उल्लाडन या संज्ञेच्या इतरही उपपत्ती दिल्या जातात. कट्टल ...

                                               

एरवल्लन

ही एक भारतीय आदिवासी जमात आहे. केरळमधील पालघाट जिल्ह्यात व तमिळनाडूमधील चित्तूर व कोईमतूर ह्या जिल्ह्यांत ह्या जमातीचे लोक राहतात. त्यांची लोकसंख्या सुमारे २,५०० होती. काळा रंग, दणकट प्रकृती, पसरट नाक, जाड ओठ, कुरळे आणि लांब केस ही त्यांची शरीरवै ...

                                               

ख्रिस्ती वाडवळ समाज

ख्रिस्ती वाडवळ समाज हा मुंबईलगतच्या वसई, विरार, नालासोपारा भागातील समाज आहे. ख्रिस्ती धर्म पाळणारा हा समाज मूळ हिंदू असून पोर्तुगीज अंमलादरम्यान त्यांनी धर्मांतर केले. शके १०६० मध्ये चालुक्य राजाचा मांडलिक राजा गोवर्धन बिंब ह्याने आपला भाऊ प्रताप ...

                                               

पंवार परमार कुळ

पंवार परमार कुळ पंवार-पवार-पोवार कूळ हे राजपूत कुळातील एक कूळ आहे. ज्यांचा उगम अग्निकुंडातून प्रकटलेले चार कुळ प्रतिहारपरिहार, परमार,चोव्हान आणि चालुक्य यापैकी अतिशय ऐतिहासिक प्राबल्य टिकवलेला गट परमार-पोंवार कूळ होता. आज ही मध्यप्रदेश व छत्रपुर ...

                                               

सिद्दी

सिद्दी इंग्लिश- Siddhi, or Sheedi हे आफ्रिकन मूळ असलेले भारतात वास्तव्य करणारे लोक आहेत. त्यांची भारतातील संख्या सुमारे २०,०००-५५,००० असून ते प्रामुख्याने गुजरात, हैदराबाद आणि कर्नाटक मध्ये राहतात. महाराष्ट्रातील जंजिरा हा अजिंक्य व अभेद्य किल्ला ...

                                               

शिंच्यांग

शिंच्यांग स्वायत्त प्रदेश हा चीन देशाचा आकाराने सर्वात मोठा राजकीय विभाग व एक स्वायत्त प्रदेश आहे. चीनच्या पश्चिम व वायव्य कोपर्‍यात वसलेल्या ह्या प्रदेशासोबत भारत, पाकिस्तान, अफगाणिस्तान, रशिया, ताजिकिस्तान, किर्गिझस्तान, कझाकस्तान व मंगोलिया ह् ...

                                               

इंडोनेशिया

इंडोनेशिया हा आग्नेय आशिया व ओशनियामधील एक देश आहे. हा देश हिंदी महासागरामध्ये एकूण १७,५०८ बेटांवर वसला आहे. बोर्नियो, जावा, सुमात्रा, सुलावेसी, तिमोर व न्यू गिनी ही येथील प्रमुख बेटे आहेत. इंडोनेशियाची लोकसंख्या सुमारे २३ कोटी असून जगातील सर्वाध ...

                                               

थायलंड

थायलंडचे म्हणजेच सयाम हा आग्नेय आशियातील एक देश आहे. या देशाच्या पूर्वेस लाओस व कंबोडिया, दक्षिणेस थायलंडचे आखात व मलेशिया तर पश्चिमेस अंदमानचा समुद्र व ब्रह्मदेश आहेत. बॅंकॉक ही या देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. थायलंडमध्ये घटनात्मक राजेश ...

                                               

बाली लोक

बाली लोक हे इंडोनेशियातील बाली बेटात रहाणारे लोक आहेत. हे आस्ट्रोनियन वंशाच्या समूहात मोडतात. बालीची लोकसंख्या ४.२ दशलक्ष आहे. एकूण बाली लोकसंख्येपैकी ८९% टक्के लोक बेटावर राहतात. लॉम्बाक बेटावर आणि जावाच्या पूर्वेकडील भागात येथे देखील बरेच बाली ...

                                               

बॅनुवांगी रीजेंसी

बॅनुवांगी रीजेंसी हे इंडोनेशियातील पूर्वी कडील जावा प्रांतातील एक प्रशासकीय इंडोनेशियन: कबाबेटेन भाग आहे. ही रीजेंसी जावा बेटाच्या पूर्वेकडील भागावर स्थित आहे. हे जावा आणि बाली दरम्यान बंदराचे कार्य करते. याच्या पश्चिमेला पर्वत व जंगलांनी आहेत आण ...

                                               

महंमद जावद झरीफ

महंमद जावद झरीफ हे इराणचे परराष्ट्रमंत्री आहेत. अमेरिका आणि इराण यांच्यामधील २०१५ सालचा अण्वस्त्र नियंत्रण करार घडवून येण्यात त्यांचा मोलाचा सहभाग होता.

                                               

इस्रायलचा इतिहास

साचा:History of Israel इस्रायलचा इतिहास यात आधुनिक इस्रायलचे राज्य व इस्रायलमधिल ज्यूंचा इतिहास हा एकत्रितपणे समाविष्ट करावा लागेल.आधुनिक इस्रायलचे क्षेत्र लहान आहे जवळपास वेल्स इतके किंवा कोस्टा रिकाच्या सुमारे अर्धे.इस्रायल ही हिब्रू भाषेची जनन ...

                                               

ऑपरेशन डायमंड

ऑपरेशन डायमंड इस्रायल देशाच्या गुप्तहेर यंत्रणा मोसादचे एक ऑपरेशन होते ज्याचे ध्येय सोव्हियेत संघत बनवलेल्या मिग-२१ विमानाचे अधिग्रहण हे होते. हे विमान त्या काळातील सर्वात प्रगत लढाऊ विमान होते. हे ऑपरेशन १९६३ च्या मध्यात सुरु झाले आणि १६ ऑगस्ट १ ...

                                               

उझबेकिस्तान

उझबेकिस्तान, अधिकृत नाव उझबेकिस्तानाचे प्रजासत्ताक हा मध्य आशियातील एक देश आहे. उझबेकिस्तानच्या पश्चिम व उत्तरेला कझाकस्तान, पूर्वेला ताजिकिस्तान व किर्गिझस्तान तर दक्षिणेला अफगाणिस्तान व तुर्कमेनिस्तान हे देश आहेत. इ.स. १९९१ साली स्वातंत्र्य मिळ ...

                                               

२००३ नोम पेन्ह दंगली

२९ जानेवारी, २००३ मध्ये अंगकोरवाटच्या मालकीबद्दलच्या वादावरुन कंबोडियाची राजधानी नोम पेन्हमध्ये दंगली झाल्या होत्या जानेवारी २००३ मध्ये कंबोडियन वृत्तपत्राच्या एका लेखात खोटे आरोप झाले की थाई अभिनेत्री सुवनंत काँगींगने दावा केला की अंगकोर वाट हे ...

                                               

चीन

चीन इंग्रजी: China/ चायना; नवी चिनी चित्रलिपी: 中国; जुनी चिनी चित्रलिपी: 中國; फीनयीन: Zhōngguó; उच्चार: चॉंऽऽग्-कुओऽ; अर्थ: जगाच्या मध्यभागी वसलेला देश, अधिकृ्त नाव:- चीनचे जनतेचे प्रजासत्ताक नवी चिनी चित्रलिपी: 中华人民共和国; जुनी चिनी चित्रल ...

                                               

जपान

जपान उच्चारजपानी- 日本 हा पूर्व आशियामधील एक द्वीप-देश आहे. जपानच्या पश्चिमेला जपानचा समुद्र, चीन, उत्तर कोरिया, दक्षिण कोरिया व रशिया, उत्तरेला ओखोत्स्कचा समुद्र व दक्षिणेला पूर्व चीन समुद्र व तैवान आहेत. जपानी भाषेत "जपान" या नावासाठी वापरल्या ...

                                               

फुकुशिमा १ अणुऊर्जा प्रकल्प

thumb|right|250px|फुकुशिमा १ अणुऊर्जा प्रकल्पाचे प्रकाशचित्र फुकुशिमा १ अणुऊर्जा प्रकल्प हा जपानातल्या फुकुशिमा विभागात असलेला एक अणुऊर्जा प्रकल्प आहे. २६ मार्च, इ.स. १९७१ रोजी कार्यान्वित झालेल्या या प्रकल्पात सहा अणुभट्ट्या असून त्यांची एकत्रित ...

                                               

मान्योशू

मान्योशू, जपानी कवितांचा एक प्राचीन संग्रह. मान्योशूचे एकूण वीस खंड असून ते उभे करण्यात ओतोमो नो याकामोची ह्या कवीच्या पुढाकाराचा आणि परिश्रमांचा भाग मोठा आहे. सु. ४,५०० कवितांचा अंतर्भाव असलेल्या ह्या महासंकलनातील अखेरच्या कवितेचा रचनाकाळ इ. स. ...

                                               

मिनामोटो नो योशियासू

मिनामोटो नो योशियासू हे मिनामोटो कुटुंबातील एक पुरुष होते. यांचे वडिल योशिकुनी होते. हे मिनामोटो कुळातील आशिकागा शाखेचे पूर्वज होते. योशियसु एक समुराई योद्धा होते. त्यांनी ११६० मधील हेजी विद्रोहात भाग घेतला होता. त्यांनी सम्राट निजो आणि त्याचे वड ...

                                               

सुशी (खाद्यपदार्थ)

सुशी हा एक जपानी खाद्यप्रकार आहे. माशांचे कच्चे मांस, पांढरा तांदूळ किवा हातसडीचा तांदूळ, शिरका, भात, साखर, मीठ आणि इतर पदार्थ वापरुन सुशी बनवली जाते. माशांशिवाय विविध प्रकारचे समुद्री खाद्य, जसे खेकडा, झिंगे, इ. चाही वापर सुशीमध्ये होतो. शाकाहार ...

                                               

भूतान कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्स-लेनिन-माओवादी)

भूतान कम्युनिस्ट पार्टी हा भूतान मधला एक बंदी घातली असलेला राजकीय पक्ष आहे. भूकपा मालेमा हे एका नव लोकशाही क्रांतीची मागणी करते व भूतानातील राजेशाही व वांगचुक घराण्याचे पाडाव करण्याचे भाष्य करते. त्यांच्या सैनी दलाचे नाव भूतान टायगर फोर्स आहे. सध ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →